Krwisty burak ćwikłowy

Dlaczego warto bliżej zaprzyjaźnić się z burakiem ćwikłowym?

Buraki ćwikłowe

Nieprzypadkowo łudząco przypominający krew – burak ćwikłowy – kolejne warzywo mojego dzieciństwa, którego nie darzyłam nawet najmniejszą sympatią. Teraz jednak przyszedł czas, że doceniam go, ale raczej… niewystarczająco. Burak ćwikłowy to korzeń i liście, w całości jest jadalny (liście kiedy są jeszcze młode – jako botwina). Możemy go jeść surowego lub w stanie przetworzonym. Jest bardzo powszechnie uprawiany i nie ma większych wymagań co do żyzności gleby.

Burak jest dobrze znany i bardzo popularny, ale jego prawdziwa wartość jest niedoceniona. Często bywa tak, że nie doceniamy tego, co mamy pod ręką, a poszukujemy szczęścia i wartości gdzieś daleko. Tak się składa, że poczciwy burak ćwikłowy to potężny superfood, czyli coś, co posiada wyjątkowo cenne składniki dla ludzkiego organizmu. Po pierwsze burak jest świetny przy obniżaniu ciśnienia krwi! Cenią go też sportowcy, którzy dzięki niemu osiągają lepsze wyniki, poza tym oczyszcza krew, wspomaga układ krwionośny, a także pomaga walczyć ze stanami zapalnymi w organizmie, wirusami, osłabieniem różnego pochodzenia.

Wiadomo, że jakiekolwiek przetworzenie warzywa czy owocu niszczy część jego cennych wartości. Chodzi mi tu przede wszystkim o działanie wysoką temperaturą itd., ale przetworzeniem jest też pokrojenie czy wyciśnięcie soku, w takim przypadku taki pokarm należy spożyć jak najszybciej, z resztą często w innej postaci jest jeszcze bardziej wartościowy lub lepiej przyswajalny.

Jeśli chcemy jak najwięcej dobroci ‘wycisnąć’ z buraka, wyciśnijmy z niego sok! Wyciskanie soków z warzyw to świetny pomysł! Są one 10 razy bardziej bogate w składniki odżywcze, ponieważ są one bardzo skoncentrowane (ale to temat na osobny wpis). W rezultacie, ten krwisty sok zawiera znaczne ilości przeciwutleniaczy, naturalnie występujące azotany, betaninę i żelazo. Ogólnie rzecz biorąc wszystkie potrzebne naszemu organizmowi składniki są w burakach (zwłaszcza soku) obficie zawarte.

Od wieków wiadomo również, jakie wspaniałe lecznicze właściwości posiada burak ćwikłowy, a inaczej burak czerwony, jak kto woli. Szczególne sukcesy burak odnosił przy użyciu w chorobach krwi i problemach trawiennych.

Buraczki w wózku
Buraki w bagażniku pojazdu mojego dziecka.

Burak ćwikłowy pomaga obniżyć ciśnienie krwi

Jakimś dziwnym zbiegiem okoliczności tak się składa, że sok z buraków ćwikłowych szalenie przypomina swoją barwą krew, a do tego jest wspaniałym lekarstwem na wszelkie kłopoty związane z krwią i układem krwionośnym. Jak donoszą badania naukowe, już jedna szklanka soku z buraka pita codziennie realnie pomaga obniżyć ciśnienie krwi. Należy jednak pamiętać, żeby takie wspomaganie organizmu konsultować ze swoim lekarzem.

Burak ćwikłowy jest bogaty w azotany (nitraty)

Niektórzy ludzie słysząc słowo „azotan”, mają już w myślach rakotwórczy chemiczny konserwant, którego na pewno spotkamy np. w fastfoodach. Owszem, buraki są bogate w azotany, lecz są to substancje zupełnie inne niż ten wspomniany przed chwilą. To substancje roślinne, które mają korzystne, zamiast szkodliwego, działanie na organizm, który ma zdolność przetwarzać azotany do tlenku azotu we krwi, co pomaga w normalizacji jej przepływu. To bogactwo znajduje się również w liściach buraków, nie tylko korzeniach, więc warto wycisnąć sok i z liści, a także zjadać je w surówkach.

Azotany w soku z buraków zwiększają wydajność sportowców

Sok z buraków jest bardzo energetyczny, co jest dobrą wiadomością dla sportowców. Dzięki niemu ciało, od którego wymagamy dużo wysiłku fizycznego jest w stanie szybciej się zregenerować, a to dzięki zwiększonej ilości tlenu dostającemu się poprzez krew do mięśni i mózgu. Azotany zawarte w burakach rozszerzają naczynia krwionośne, a to wpływa na wzrost ukrwienia serca i spadek ilość tlenu potrzebnego do pracy mięśni podczas intensywnego wysiłku fizycznego. Jest to również pomocne w zwiększaniu wytrzymałości układu sercowo – naczyniowego, a także umożliwia szybszy powrót do zdrowia rekonwalescentom. Istnieje wiele badań (np. w University of Exeter, UK) mówiących o wpływie soku z buraków na wydolność fizyczną sportowców. Sok z buraków bywa nazywany ‘legalnym dopingiem’. Dzięki temu jest możliwe zwiększenie ilości czasu aktywności fizycznej i pokonanie większych obciążeń, a co za tym idzie – można osiągać lepsze wyniki sportowe.

Betanina – w skarbcu zasobów buraka czerwonego

Buraki ćwikłowe są bogate w organiczny związek chemiczny betaninę (TMG). Jest to mikroelement bardzo przydatny w eliminacji toksyn i zmniejszaniu stężenia homocysteiny – poprawiając zdrowie serca. Homocysteina może uszkadzać czerwone krwinki, powodując udary, zakrzepy krwi, miażdżycę i inne choroby serca. Dowiedziono tego w University of Maryland.

Betanina może działać bezpośrednio jako dawca grup metylowych, choliny, witaminy B12, kwasu foliowego i aminokwasu metioniny. Badania opublikowane przez American Journal of Epidemiology i American Journal of Nutrition sugerują, że dieta bogata w betainy może pomóc uniknąć raka, oraz wielu innych problemów zdrowotnych.

Burak ćwikłowy, a rak jelita grubego

Betacyjany (rodzaj betaniny) to pigmenty, dzięki którym burak ćwikłowy zawdzięcza swoją barwę. Jest to przeciwutleniacz, służący nam jako środek do walki z rakiem, a w tym przypadku szczególnie w prewencji raka jelita grubego. Sok z buraków naturalny sposób zwiększa ilość komórek CD8 obecnych w okrężnicy. Komórki te są potrzebne do ochrony przed komórkami nowotworowymi, a także do niszczenia już powstałych. Dowiedziono również (w 1950r., przez węgierskiego lekarza o nazwie o nazwie Dr Ferenczi), że sok z buraków równie dobrze radzi sobie z kamieniami nerkowymi rozpuszczając je.

Należy szczególnie podkreślić, że buraki należą do warzyw najskuteczniej zwalczających raka!

Wspomniane pigmenty o działaniu przeciwutleniającym świetnie pomagają wzmocnić układ odpornościowy, działają także przeciwzapalnie, przeciwgrzybiczo i pomagają w detoksykacji. Dzięki temu sok z buraków jest jedną z najsilniejszych substancji ‘czyszczących krew’ i wzmacniających wątrobę. Wszyscy jesteśmy narażeni na działanie toksyn każdego dnia, dlatego sok z buraków pomoże nam w pozbyciu się z naszego organizmu metali ciężkich, zanieczyszczeń i innych szkodliwych substancji chemicznych, które dostają się do nas choćby z powietrza, wody, środków kosmetycznych, chemicznych, jedzenia itd.

Sok z buraków ćwikłowych razem z ostropestem plamistym to wspaniały duet do walki z chorobami wątroby.

Buraki, a cukrzyca

Buraki ćwikłowe mają wysoki indeks glikemiczny, z tego powodu chorzy na cukrzycę powinni z nich zrezygnować, lub zachować szczególną ostrożność (konsultacja z lekarzem!). Okazuje się natomiast, że buraki są niskokaloryczne – jedynie ok 38 kcal na 100 g.

Buraki, a menopauza

Panie w szczególnym okresie, jakim jest menopauza szczególnie powinny się zastanowić nad wprowadzeniem buraka ćwikłowego do swojej codziennej diety. Zmniejsza on ryzyko zachorowania na osteoporozę, łagodzi uciążliwe doświadczenia, poprzez: dotlenianie serca, wyrównanie jego pracę, obniżenie ciśnienia krwi, łagodzenie uderzeń gorąca i nawracających migren.

Sok z buraków ćwikłowych zwiększa ilość glutationu, a zmniejsza ilość cholesterolu

Glutation ma silne właściwości przeciwutleniające, wiąże się z toksynami i zanieczyszczeniami, które dostały się do krwiobiegu i eliminuje je – neutralizuje wolne rodniki w wątrobie, pestycydy (nawet do 60%). Ma kluczowe zadanie w rozmnażaniu i funkcjonowaniu limfocytów.

Wraz z wiekiem ilość glutationu w organizmie spada.

Sok z buraków jest pomocny w redukcji ‘złego’ cholesterolu i trójglicerydów, które utrudniają przepływ krwi w ciele. Przy okazji sok ten zwiększa ilość ‘dobrego’ cholesterolu we krwi. Wszystkie te czynniki pomagają chronić nasz organizm przed miażdżycą i chorobami serca.

Witamina C i kwas foliowy w buraku ćwikłowym

Jak już wspomniałam buraki wzmacniają układ odpornościowy, a to również dzięki znacznej zawartości witaminy C! A dzięki dużej zawartości kwasu foliowego są zalecane kobietom w ciąży, aby zapobiec wadom cewy nerwowej dziecka rozwijającego się w łonie. Kwas foliowy pomaga także w produkcji czerwonych krwinek.

Sok z buraków ćwikłowych to bogactwo żelaza i karotenoidów

Ze względu na dużą ilość żelaza w burakach, sok z nich z sukcesem pomaga uzupełnić te braki w ciele. Osoby z niską zawartością żelaza we krwi odczuwają przypływ energii pijąc sok z buraka, który pomaga zapobiec anemii. Jest to także istotne dla kobiet, zwłaszcza z obfitymi miesiączkami, podczas których panie tracą znaczną ilość żelaza – sok pomaga zapobiec niedoborom i uzupełnia jego braki. Cząsteczki żelaza są bardzo ważnym składnikiem hemoglobiny, wiążą się z tlenem umożliwiając jego transport w całym ciele.

Ponad to surowe buraki zawierają karotenoidy, które są wyjątkowo korzystne dla siatkówki oka, a także pomagają w ochronie skóry.

 

Główne korzyści płynące z regularnego picia soku z buraków ćwikłowych:

  • pomocny w zapaleniach przebiegających w ciele
  • zwiększa przepływ krwi
  • dostarcza energię – ważne w anemii (niedokrwistości)
  • korzystnie obniża wysoki poziom homocysteiny
  • korzystny dla wzroku i stanu skóry
  • zwiększa dostarczenie tlenu do mózgu (podnosi koncentrację i usprawnia procesy myślowe)
  • wspaniały przy wysiłku fizycznym
  • wzmacnia system odpornościowy
  • zwiększa ilość glutationu
  • oczyszcza krew i wątrobę z toksyn

Jak uzyskać sok z buraków ćwikłowych?

Najlepszą metodą będzie użycie wyciskarki do owoców i warzyw. Można również zblendować rozdrobnionego buraka i wycisnąć sok ręcznie używając do tego np. pieluszki tetrowej. Należy przy tych czynnościach pamiętać o barwiących właściwościach naszego dzisiejszego bohatera i zachować ostrożność. Wszelkie narzędzia i przybory należy jak najszybciej umyć w ciepłej wodzie z dodatkiem detergentu, orzechów piorących, lub po prostu sody oczyszczonej (w zależności co używamy do mycia naczyń).

Sok zrobiony w domu jest lepszy od soku kupionego w sklepie. Ale sok z buraków czerwonych kupiony w sklepie jest lepszy niż żaden. Kupując sok z buraków, należy pamiętać, żeby wybierać ten z krótką datą ważności w stosunku do czasu wykonania go.

Dawka terapeutyczna soku: 1-2 szklanki na dzień (w przypadku chęci samoleczenia, pamiętajmy o konsultacji z lekarzem).

Smak soku z buraka ćwikłowego

Jak każdy owoc czy warzywo, tak i burak posiada swój specyficzny smak. Z powodu ziemistego posmaku i dużej słodyczy może być ciężko tolerowany przez niektóre osoby. W takim przypadku można łączyć buraka z innymi warzywami. Przykładowa kompozycja składników:

  • burak ćwikłowy
  • seler
  • marchewka
  • jabłko
  • kolendra
  • limonka
  • pieprz

Burak ćwikłowy po przetworzeniu

Burak czerwony poddany działaniu wysokiej temperatury traci wiele ze swoich wartości, zupełnie jak każde inne warzywo czy owoc. Dla tego warto pić sok z surowych buraków jak najczęściej. Jestem jednak zdania, że buraczki przygotowane na parze, lub w inny ulubiony sposób, nadal wniosą wiele dobrego do naszego ciała. Nie warto z nich rezygnować jeśli nie mamy wyciskarki. Ona może jest idealnym rozwiązaniem, ale burak w innej postaci będzie dla naszego organizmu również bardzo cenny.

Spożywać możemy zupy z botwinki i sałatki. Także z dojrzałego już korzenia buraka, sporządzone przez nas domowe surówki będą wspaniałe. Dobroczynne składniki zawarte w burakach rozpuszczają się w odzie, dlatego warto gotować zupy. Lepiej też obierać buraka ze skórki już po upieczeniu, a nie przed. Istnieje jeszcze pewna alternatywa na rynku, mianowicie sproszkowany sok z buraka. Można się nad tym zastanowić.

Wspaniałą alternatywą jest kiszony sok z buraka ćwikłowego. Oto przykładowy przepis:

  • 1/2 kg buraków
  • skórka z razowego chleba lub rodzynki
  • czosnek
  • koperek lub natka pietruszki
  • cukier
  • sól
  • przegotowana woda w ilości ok 1 l

Buraki myjemy, obieramy, kroimy w plastry, a następnie przekładamy do kamiennego garnka. Zalewamy chłodną, przegotowaną wodą. Dodajemy pokrojony czosnek, skórkę chleba lub/i rodzynki, cukier i sól. Następnie przykrywamy gazą, odstawiamy w ciepłe miejsce na 3–5 dni. Sfermentowany sok należy przecedzić, przelać do wyparzonych butelek. Można go przechowywać w chłodnym miejscu kilka dni. Świetny na barszcz, a także po prostu do picia z ulubionymi dodatkami (np. zielenina, przyprawy). Ale jeszcze jeśli chodzi o barszcz, warto zmodyfikować składniki – dodać ziele angielskie i liść laurowy, suszonego grzybka, a zrezygnować z natki pietruszki czy koperku. Ale to wszystko kwestia upodobań, trzeba testować.

Buraki ćwikłowe w kuchni

Buraczki na talerzu

Oprócz wymienionego wcześniej przepisu na kiszony sok z buraków i soku świeżego, burak ma ogromne zastosowanie w kuchni. Osobiście polecam gotowanie na parze i podawanie dziecku, zwłaszcza w ramach BLW. Moje dziecko jest zawsze zachwycone takim burakiem.

Buraczki świetnie pasują jako popularna ćwikła do obiadu, w zależności od upodobań. Ja lubię surową, czyli buraczki tarte z chrzanem i przyprawami (sól i pieprz), ale jadłam również wyśmienitą smażoną na maśle, z dodatkiem cebulki.

Zupa buraczkowa to również u nas hit. Najważniejszą zasadą jest aby buraków nie było za mało. Włożone do garnka trzeba zalać wodą tak, aby tylko je przykryła. A, i nie gotować za długo, bo zupa zrobi się brązowa.

A może Ty masz jakiś ulubiony przepis na pożywienie z dodatkiem buraczków ćwikłowych? Na pewno wiele osób skorzysta jeśli zamieścisz go w komentarzu, jeśli masz na to ochotę oczywiście. A może coś w artykule przykuło Twoją uwagę? Komentarz mile widziany 🙂

Lekarz, a sok z buraka ćwikłowego

Pamiętajmy o konsultacji z lekarzem w przypadku chęci rozpoczęcia samoleczenia sokiem z buraka, a także jeśli przyjmujemy leki na receptę.

Plantacja buraków ćwikowych

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s